Tylko 6-19% przypadków stożka rogówki uwarunkowana jest genetycznie. W pozostałych przypadkach w grę wchodzą inne czynniki ryzyka, a wśród nich jeden kluczowy - nadmierne tarcie oczu rękami. Aż trudno uwierzyć, że tak banalna, codzienna czynność może przyczynić się do uszkodzenia kolagenu rogówkowego.
Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Środkowa warstwa rogówki, miejsce, w którym jest ona najcieńsza, wypiętrza się pod wpływem ciśnienia w oku (spowodowanego tarciem) właśnie w kształt stożka, dając takie utrudniające życie objawy, jak:

  • widzenie mnogie,
  • zniekształcony obraz,
  • zakłócenia typu halo, glare, starbust,
  • powidoki,
  • nadwrażliwość na światło. 

Swędzenie oczu może być jednym z pierwszych objawów stożka rogówki 

Ale samo swędzenie oczu może być też jednym z pierwszych objawów stożka rogówki (tak, można zaryzykować stwierdzenie, że oko w stożku jest bardziej swędzące!). Dlaczego tak się dzieje? Z jednej strony świąd może być odpowiedzią na alergię, w przebiegu której stożek rogówki pojawia się jako powikłanie.

Z drugiej, może to być odruchowa reakcja na fakt, że oko ze zdeformowaną rogówką po prostu nas drażni, irytuje. Pocierając powiekę chcemy wymusić na nim wyostrzenie wzroku, co jest, oczywiście, niewykonalne. Powstaje w ten sposób błędne koło: trzemy oko, aby uzyskać lepszą ostrość widzenia, ale trąc - uszkadzamy kolagen rogówkowy. 

Jak wyjść z tego impasu?

  1. Prześledź swoją historię rodzinną. Jeśli u kogokolwiek pojawiła się diagnoza stożek rogówki, także i ty przebadaj się pod tym kątem. Poproś wprost o diagnostykę w kierunku stożka rogówki - bywa, że lekarze zlecają kolejne badania i niepotrzebnie przedłużają w ten sposób postawienie prawidłowej diagnozy.
  2. Nie lekceważ tego, że u nastoletniego dziecka wada wzroku wydaje się postępować zbyt szybko, a dowodem tego progresu mają być problemy z doborem okularów bądź soczewek kontaktowych. To mogą być pierwsze objawy stożka rogówki.
  3. Poddaj się diagnostyce w kierunku stożka rogówki, jeśli Twoje widzenie w podobnym stopniu pogarsza się do dalekich i bliskich odległości, a spadek ostrości i jakości widzenia zachodzi w bardzo krótkim czasie.
  4. Nie bagatelizuj sytuacji, w której doznałeś nagłego zamglenie widzenia i bólu oka, i stan ten utrzymuje się od  kilku tygodni.
  5. Nie zrzucaj winy za w/w utrudniające życie objawy na zmęczenie oczu, zwłaszcza jeśli towarzyszą im zaburzenia widzenia zmierzchowego i nocnego.
  6. Szczególną uwagę na swędzenie zwróć wtedy, gdy dotyczy ono tylko jednego oka - podobnie, jeśli w/w objawy (widzenie mnogie, zniekształcony obraz i/lub pozostałe) także pojawiają się wyłącznie jednoocznie. 

Dlaczego to ważne, żeby nie przegapić pierwszych objawów stożka rogówki?

Bo rozwój tej choroby można zahamować, a zaistniałe zmiany - leczyć. Nieleczony stożek rogówki może przejść w ostrym stadium - na tym etapie choroby dochodzi do przedarcia wewnętrznej błony granicznej (Descemeta) i przedostania się cieczy wodnistej z komory przedniej oka do samej rogówki. Mówimy wtedy o tzw. hydropsie. Rogówka traci przezierność i zwykle konieczny jest jej przeszczep. Przeprowadza się go tylko wtedy, gdy wszystkie inne metody leczenia nie są już satysfakcjonujące. Należą do nich: twarde soczewki kontaktowe, Cross-Linking, epikeratoplastyka i pierścienie wewnątrzrogówkowe.

Jednym z najpopularniejszych i najskuteczniejszych zabiegów w leczeniu stożka rogówki , którego nie da się już opanować za pomocą okularów i soczewek kontaktowych (??ze względu na wyraźne wybrzuszenie rogówki i powstające na niej blizny), jest Cross-Linking, czyli krzyżowe kolagenowanie rogówki. Efektem zabiegu jest stabilizacja stożka rogówki (rozwój choroby zostaje zahamowany, czasem może nastąpić regresja) oraz opóźnienie lub wyeliminowanie powikłań i odsunięcie konieczności przeszczepu rogówki.

Im wcześniejsze stadium choroby, tym lepsze efekty Cross-Linkingu 

Jeśli odnosisz wrażenie, że dookoła pracują sami niekompetentni okuliści, którzy po prostu nie umieją dobrać odpowiednich dla Twojej wady wzroku okularów, weź poprawkę na to, że ich trudności wynikać mogą z niezdiagnozowanego stożka rogówki we wczesnym (a więc maksymalnie podatnym na leczenie!) stadium.

Wyróżniamy 4 stadia choroby (wg Amslera). Im wcześniejsze stadium choroby, tym lepsze efekty Cross-Linkingu. Zabieg wykonuje się u osób ze stadium zaawansowania I-III stożka rogówki. W celu zwiększenia wrażliwości powierzchownych warstw rogówki na promieniowanie UVA, nasącza się ją specjalną substancją fotouczulającą, czyli ryboflawiną (witaminą B2).

Badania kliniczne potwierdzają, że działanie ryboflawiny przyczynia się do spowolnienia lub zatrzymania choroby, a w niektórych przypadkach jej regresji. 

I właśnie dlatego zrób wszystko, żeby nie przegapić pierwszych objawów stożka rogówki!

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie
Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi 
Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich.
Więcej