Nazwa pochodzi od imienia właściciela tych terenów Szmula Zbytkowera (1727-1801), żydowskiego kupca, bankiera, protegowanego króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Granice podobszaru wyznaczają ulice: Kawęczyńska, Otwocka, Siedlecka, Grajewska, Łomżyńska do ul. Kawęczyńskiej (z ul. Michałowską, Zachariasza i Łochowską). Obszar zajmuje 11 ha.

Przestrzeń publiczna Szmulowizny wymaga działań modernizacyjnych, w złym stanie są także zabytkowe budynki. Brakuje tu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Ul. Łochowska, kamienica przeznaczona do modernizacjiUl. Łochowska, kamienica przeznaczona do modernizacji Fot. ADAM STĘPIEŃ

Ponadto ta część Warszawy zmaga się z problemami społecznymi (np. z uzależnieniami). Natomiast jej potencjał - według autorów planu rewitalizacji - tkwi, podobnie jak na Nowej Pradze, w wykorzystaniu lokali użytkowych.

Na Szmulowiźnie znaczna część budynków objęta jest ochroną konserwatorską. W gminnej ewidencji zabytków znajduje się m.in. obiekt dawnych Zakładów Polskiego Przemysłu Gumowego (ul. Otwocka 14) z 1916 r., obecnie kompleks artystyczno-edukacyjny (Centrum Artystyczne „Fabryka Trzciny”). Zewnętrzny wygląd zabudowy istotnie się nie zmienił, natomiast wnętrza (zaadaptowane m.in. na teatr) łączą surowość podniszczonych ceglanych murów z odsłoniętymi instalacjami, podkreślając postindustrialny charakter obiektu.

W okolicy do rejestru zabytków wpisano m.in.:

  • dwór z lat 1850-75 – ul. Radzymińska 49,
  • bazylikę Najświętszego Serca Jezusowego – ul. Kawęczyńska 53,
  • zajezdnię tramwajową Kawęczyńska (hala postojowa i budynek administracyjno-mieszkalny) - ul. Kawęczyńska 16,
  •  zespół budynków przemysłowych z młynem parowym Michla – ul. Objazdowa 2,
  • Warszawską Fabryka Drutu, Sztyftu i Gwoździ „Drucianka” – zespół budynków przemysłowych – ul. Objazdowa 1.